Description
Bài viết khảo sát hiện tượng thiên lệch cảm xúc trong dịch máy AI dưới góc nhìn ngôn ngữ học, tập trung vào các hệ thống phổ biến như ChatGPT, Google Translate và DeepL Translator. Mặc dù các công cụ này có khả năng chuyển tải nội dung tương đối chính xác, chúng vẫn thường làm thay đổi sắc thái cảm xúc của văn bản nguồn thông qua hiện tượng trung hòa, cường điệu hoặc lệch nghĩa biểu cảm. Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng trên dữ liệu từ mạng xã hội, hội thoại và văn bản ngắn ở cặp ngôn ngữ Anh – Việt và Việt – Anh để nhận diện các dạng thiên lệch phổ biến. Kết quả cho thấy sự khác biệt ngữ nghĩa, tính đa nghĩa, hàm ý văn hóa và thiếu ngữ cảnh diễn ngôn là những nguyên nhân chính gây sai lệch cảm xúc trong bản dịch. Từ đó, bài viết nhấn mạnh ảnh hưởng của hiện tượng này đến hiệu quả giao tiếp, truyền thông và đề xuất phát triển các mô hình dịch máy có khả năng bảo toàn cảm xúc tốt hơn.
Từ khóa
Cảm xúc, thiên lệch cảm xúc, AI, dịch máy AI, ngôn ngữ học
Thông tin các tác giả
TS. Trần Thị Kim Tuyến đang công tác tại trường Đại học Sài Gòn, Email: ttktuyen@sgy.edu.vn
